Sabbatum propter hominem factum est: quid Iesus significavit
Nemo in illo agro furatur. Discipuli ambulantes spicas ex aliena segete carpunt, idque lex Moysis aperte permittit: manu spicas detrahere licet, falcem autem in messem proximi mittere non licet (Deuteronomium 23:25). Obiectio igitur quae sequitur non de dominio agri est. De die est.
Hic est locus sententiae ab omnibus citatae: “Sabbatum propter hominem factum est, et non homo propter sabbatum” (Marcus 2:27). Significatio verborum sabbatum propter hominem factum est, non homo propter sabbatum quaerit cui dies serviat; non annuntiat diem exspiravisse. Finis propositus, non finis temporis. Scaenam ordine narratam sequamur.
Quid discipuli agebant et quid non agebant
Marcus rem una linea narrat. Iesus sabbato per sata transit, et discipuli iter facientes spicas vellere incipiunt (Marcus 2:23). Matthaeus rem quam Marcus omittit addit: esuriebant (Matthaeus 12:1). Lucas aliud addit: spicas manibus confricabant (Lucas 6:1), motu quo granum a palea separatur.
Quantitatem cogita. Pugillus itineris cursu captus et in via comestus. Nullus ager demessus, nullae manipulae ligatae, nullum pretium laboris acceptum. Ipsa permissio ideo exstat ne viator per agrum alienum transiens esuriat.
Haec distinctio narrationem a re quam non dicit defendit. Non est messis mercenaria a Pharisaeis interrupta. Parva necessitas sub aperta legis permissione sublevatur, die cuius limes operis adhuc interpretationem poscebat.
Accusatio et unde orta sit
Pharisaei Iesum, non discipulos, interrogant: “Ecce, quid faciunt sabbatis quod non licet?” (Marcus 2:24). Hoc interest. Magistrum pro discipulis respondere volunt. Est provocatio ad iudicium rabbi, non comprehensio furis.
De quo discipulos accusaverunt? Non de furto, sed de messione. Spicam vellere et fricare duas operas messis parva forma imitatur: metere et triturare. Praeceptum opus die septimo prohibet, sed omnem actionem non definit: “non facies omne opus” (Exodus 20:10). Alius locus ipsam messem nominat: “tempore arationis et messis quiesces” (Exodus 34:21). Nullus autem Moysis versus dicit utrum pugillus in itinere lectus messis sit.
Spatium hoc usu explicandum erat. Fontes rabbinici posteriores genera laborum ordinant, inter quae messio et trituratio sunt. Quantum huius ordinis primo saeculo iam eodem modo valuerit adhuc disputatur. Accusatoribus aequitas praestanda est. Non necesse est eos regulam ad laqueum eo momento finxisse; limitem quem praecepto inesse credebant applicabant.
Ex responsione Iesu, error non erat quod diem magni aestimabant. Error erat quod obliti sunt cui dies datus esset, atque applicationem regulae contra necessitatem humanam verterunt quam ipsa lex protexerat.
Cur Iesus David potius quam definitionem affert
Responsio inopinata est. Iesus non dicit spicas carpere messionem non esse. Neque Deuteronomium 23:25, quamvis ad rem prope sit, citat. Rogat autem num legerint quid David fecerit cum egens et esuriens esset: domum Dei intravit, panes propositionis quos solis sacerdotibus edere licebat comedit, et sociis dedit (Marcus 2:25–26).
Panes illi vera regula continebantur. Duodecim ante Dominum ponebantur, quolibet sabbato renovabantur et postea a solis sacerdotibus edebantur (Leviticus 24:5–9). David ad Nob fugit, esurit, viros secum habet. Sacerdos panem ei dat, et 1 Samuelis 21 nullam reprehensionem actionis narrat.
Argumentum de David licentia infinita non est. Iesus non dicit David intra litteram legis mansisse; oppositio pendet ex eo quod panis reservatus erat. Casum eligit ubi littera propter necessitatem veram transitur et Scriptura accipientem non damnat. Si sanctissimus sanctuarii panis ad hominem esurientem inclinatur sine reprehensione narrationis, pugillus grani in agro crisis quam Pharisaei fingunt non est.
Difficultas tamen honeste agnoscenda est. Marcus Abiathar summum sacerdotem nominat, dum 1 Samuelis patrem eius Achimelech nominat. Mendam librarii, titulum sectionis ubi Abiathar praevalet, aliasque solutiones eruditi proposuerunt; nonnulli codices clausulam omittunt. Difficultas vera est, quam haec pagina non solvit neque celat.
Quid “sabbatum propter hominem factum est” significet
Utraque pars sententiae parva praepositione Graeca nititur: To sabbaton dia ton anthrōpon egeneto, kai ouch ho anthrōpos dia to sabbaton. Dia cum accusativo “propter” sive “in commodum” significat. Sabbatum propter humanum genus factum est, non humanum genus propter sabbatum.
Duo consequuntur, sed utrumque angustius quam partes controversiae saepe volunt. Primum, anthrōpos vocabulum commune pro homine est, non tantum pro Israelita. Verbum egeneto, factum est, memoriam ad septimum diem Genesis ante gentem foederis revocare potest. Secundum, sententia directionem ministerii statuit: utrum alteri serviat. Relationem corrigit, unum terminum non statim dissolvit. Donum propter aliquem datum esse dicere non est eum a dono liberare.
Similis sententia in traditione Iudaica posteriore invenitur, ubi sabbatum hominibus traditum dicitur, non homines sabbato. Modus argumentandi igitur hominibus illius mundi alienus non erat. Nota etiam quid verba non habeant: nullum verbum finiendi, nullum ergo desinite, nullam ad alium diem translationem.
Proxima sententia, Filium hominis etiam sabbati dominum esse, multo maior est et separatim in quid “Dominus sabbati” significet tractatur.
Marcus 2:27 sabbatum abrogat? Duae interpretationes aequae
Alter lector restitutionem videt. Iesus abusum ab intra corrigit: dies manet, defensio discipulos intra rectum usum collocat, neque quisquam finem institutionis mox futurae propositum ita repetit sine fine ipso nominando.
Alter lector aperturam videt. Qui finem rei pronuntiat auctoritatem super eam ostendit, et versus sequens id clare dicit. Institutio ad homines ministrandos definita ministerium suum in persona ad quam indicabat implere potest.
Utraque interpretatio eosdem sex versus eodem Graeco legit, neque altera Scripturam neglegit. Day 4 nullam sententiam iudicialem fert. Tota accusatio in num Iesus sabbatum violaverit, quaestio obligationis in num Christiani sabbatum servare debeant tractatur. Aperte quoque dicendum est: nullum calendarium hanc controversiam solvit, nostrum quoque non. Quem diem separes numerando quaeritur; propter quid dies datus sit alia quaestio est.
Quaestiones frequentes
Quid Iesus significavit dicens sabbatum propter hominem factum esse?
Diem in commodum hominum exstare, non homines propter regulam exstare. Praepositio Graeca dia beneficium significat: sabbatum propter genus humanum factum est. Iesus usum corrigit qui institutionem supra homines quibus data erat posuerat. Finem propositum definit; per se finem sabbati non annuntiat.
Cur discipuli spicas carpebant, et quam legem eos violavisse Pharisaei putabant?
Viatores esurientes pugillum a Deuteronomio 23:25 permissum sumebant. Accusatio non de furto, sed de tempore erat. Spicas vellere et fricare messionem atque triturationem imitatur, opera septimo die prohibita. Pharisaei etiam formam tam parvam sub eodem limite comprehendebant.
Cur Iesus David panes propositionis comedentem commemorat?
Quia narratio litteram regulae transgressam sine sententia damnationis ostendit. David et viri eius panes lege sacerdotibus reservatos comederunt (Leviticus 24:9; 1 Samuelis 21), neque narratio eos reprehendit. Non est effugium generale, sed exemplum rei sacrae verae necessitati humanae cedentis.
Hicne versus significat sabbatum nunc ad libitum esse?
Versus solus quaestionem non solvit. Finem diei propositum, non durationem obligationis, definit; Christiani ad diversas conclusiones pervenientes eum sincere citant. Firmissima conclusio haec est: sabbatum quod homines propter quos factum est laedit contra proprium consilium adhibetur.
Totam scaenam lege, non ultimam sententiam solam
Sex versus sunt: ager, discipuli esurientes, rex fugiens, sententia de causa diei. Omnia supponunt sabbatum dignum esse de quo disputetur. Marcum 2:23–28 totum lente lege antequam ultima linea sola tibi tradatur. Idem fac de aliis controversiis, inter quas sanationes Iesu sabbato.
Si simplicius quaeris quando proximum sabbatum veniat, Day 4 id gratis in telephono, tabula et interreti sine ratione monstrat. Quaestio autem propter quid dies datus sit inter te, congregationem tuam et textum manet.
