Miraculum olei in Hanukkah: unde narratio veniat
Tres plutei antiqui tres responsiones diversas continent. In primo ara denuo aedificatur. In secundo pugnatores ramos ferunt, quia Festum Tabernaculorum omiserunt. In tertio una lagena obsignata lucernas ardentes servat.
Narratio miraculi olei Hanukkah ex Talmud Babylonico Shabbat 21b venit, non ex 1 aut 2 Maccabaeis. Narrationes Maccabaicae antiquiores festum octo dierum iam describunt, sed oleum unius diei per octo dies durans non commemorant. Fontes ordine legere traditionem Iudaicam stultam non facit. Ostendit quomodo dedicatio denuo facta et bene testata per saecula memoria servata atque interpretata sit.
Fons miraculi olei Hanukkah quem homines citant
Shabbat 21b quaestionem brevem ponit: “Quid est Hanukkah?” Responsio narrat copias Graecas sanctuarium intravisse et olea eius contaminavisse. Post victoriam Hasmonaeorum unam lagenam sigillo summi sacerdotis signatam invenerunt. Satis olei unius diei continebat, miraculo tamen ex ea per octo dies accenderunt. Anno sequenti, inquit locus, dies illi ad laudem et gratiarum actionem constituti sunt.
Haec est narratio nota forma sua agnoscibili: puritas, copia unius diei et octo dies luminis. Locus in Talmud Babylonico servatur, cuius redactio ultima saeculis post dedicationem iteratam saeculi secundi a.C.n. stat. Ex doctrina antiquiore haurire potest, ut loci Talmudici saepe faciunt; textus autem exstans historicum non sinit integram narrationem ad ipsum tempus Iudae Maccabaei sine argumento reducere.
“Fons posterior” non idem est ac “fons nullius pretii.” Iudaismus rabbinicus legem, disputationem et memoriam per strata oralia et scripta tradit. Communitas religiosa traditionem causis latioribus quam die antiquissimi codicis exstantis recipere potest. Investigatio fontium historicorum quaestionem angustiorem ponit: quid unusquisque testis exstans revera dicit?
Primus liber Maccabaeorum octo dies habet, lagenam non habet
Primus Maccabaeorum 4:36–59 dedicationem iteratam diligenter narrat. Iudas et fratres eius sacerdotes eligunt, sanctuarium purgant, lapides arae contaminatae removent, aram novam aedificant, vasa sacra nova faciunt et lucernas accendunt. Die vicesimo quinto Kislev sacrificant. Dedicatio arae octo dies durat, atque conventus celebrationem annuam decernit.
Oleum eo sensu ordinario adest quod lucernae accenduntur. Penuria non adest. Nulla lagena obsignata, nulla quantitas unius diei neque affirmatio flammam mirabiliter per octo dies arsisse invenitur.
Huic silentio pondus rectum tribuendum est. Primus Maccabaeorum narratio antiqua victoriae Hasmonaeorum favens est atque auxilium divinum libenter describit. Quod oleum non commemorat, impedit ne tuto affirmemus omnes narrationes antiquas idem miraculum narrare. Silentium tamen probare non potest neminem umquam talem historiam narravisse. Tantum ostendit hunc auctorem ea ad festum explicandum non usum esse.
Ipsa dedicatio iterata a narratione olei non pendet. Sanctuarium recuperatum, purgatum atque ministerio restitutum est. Tractatus qui fuerint Maccabaei rebellionem quae hoc effecit persequitur.
Secundus Maccabaeorum ad Tabernacula respicit
Secundus Maccabaeorum 10:1–8 antiquissimam clarissimamque explicationem longitudinis festi praebet. Populus per octo dies “more Festi Tabernaculorum” celebrat, memor se per recens Festum Tabernaculorum in montibus et speluncis habitavisse. Ramos et palmas ferunt, hymnos canunt et observantiam annuam decernunt.
Ratio concreta est. Tabernacula seriem octo dierum efficiunt, si conventus conclusivus includitur. Pugnatores festum rite celebrare non potuerant dum expulsi erant. Restitutio Templi eis celebrationem dilatam, Tabernaculis similem, mense Kislev praebet.
Primus Maccabaeorum hanc explicationem aperte non dat, quamvis eandem dedicationem octo dierum referat. Secundus Maccabaeorum eam suppeditat. Neuter oleum ultra copiam naturalem durans memorat.
Haec coniunctio antiquior imaginem primae Hanukkah mutare potest. Non solum lucernae contra tenebras hiemales sunt. Cultus recuperatus est postquam homines tempus peregrinationis in latebris egerant. Rami manibus eorum memoriam festi omissi ferunt. Ad formam biblicam illius festi, tractatus de Festo Tabernaculorum pro Christianis dedicationem posteriorem a Levitico 23 separat.
Iosephus eam Lumina appellat, sed miraculum olei non dat
Saeculo primo p.C.n. scribens, Iosephus recuperationem sanctuarii in Antiquitatibus 12 narrat. Octo dies sacrificiorum et celebrationis describit atque Iudaeos observantiam “Lumina” appellare dicit. Causam proponit quod ius cultus inopinato apparuit, quasi in lucem prolatum. Locus qui exstat nullum miraculum lagenae continet.
Hic testis magni momenti est, quia post Maccabaeos sed ante ultimam formam Talmud stat. Ostendit sermonem luminis iam ad festum pertinuisse. Non dicit cur lucernae per octo noctes crescant neque lagenam ultra unum diem ardentem memorat.
Testimonia igitur simplicem progressionem a “nullo lumine” ad “lumen” non sustinent. Primus Maccabaeorum iam lucernas sanctuarii accensas dicit. Iosephus nomen Lumina novit. Talmud posterior copiam olei mirabilem in centro ponit. Continuitas et progressio iuxta se stant.
Prodest etiam candelabrum Templi a lucerna domi ad Hanukkah adhibita distinguere. Lucerna festi posterioris plerumque octo lumina et lumen ministrum habet, dum candelabrum sanctuarii biblicum septem ramos habet. Menorah et hanukkiah comparata hoc vocabularium tractant, nec duas res in unam formam cogunt.
Quid mutatur si narratio olei traditio posterior est?
Ad historiam reconstruendam multa mutantur. Narrationes antiquissimae quae exstant octo dies per dedicationem et celebrationem Tabernaculis similem explicant, non per tempus quod oleum miraculosum duravit. Scriptor cautus Maccabaeos citare non debet quasi lagenam continerent.
Ad significationem festi, responsio a genere affirmationis pendet. Iudaeus Shabbat 21b intra traditionem rabbinicam recipere et lucernas miraculi memor accendere potest. Alius interpres narrationem legendam sacram habere potest, quae argumenta iam praesentia colligit: puritatem restitutam, cultum renovatum et parvum lumen sub pressura servatum. Historicus iudicium de eventu suspendere simulque immensam eius partem in memoria Iudaica describere potest.
Nulla harum sententiarum dedicationem iteratam delet. Primus Maccabaeorum, Secundus Maccabaeorum et Iosephus celebrationem annuam diversis modis omnes testantur. Disputatio explicationem olei, non utrum sanctuarium restitutum festo subiectum fuerit, spectat.
Day 4 tempora constituta Levitici 23 enumerat neque de hac traditione posteriore iudicat. Hic finis etiam explicat cur quaestio num Hanukkah in Biblia sit secundum canonem diversis modis respondeatur.
Quaestiones frequentes
Unde narratio olei unius diei quod octo dies duravit venit?
Forma plena familiaris in Talmud Babylonico Shabbat 21b servatur. Locus dicit Hasmonaeos unam lagenam obsignatam cum oleo puro unius diei satis invenisse atque ex ea per octo dies accendisse. Talmud saeculis post dedicationem iteratam redactum est, quamvis materiam suam traditiones antiquiores servare possint.
Estne miraculum olei in libris Maccabaeorum?
Non. Primus Maccabaeorum vasa sacra nova, lucernas accensas et octo dies dedicationis arae describit, sed nullam penuriam olei. Secundus Maccabaeorum octo dies velut Festum Tabernaculorum dilatum, cum ramis et hymnis, describit; neque ille oleum unius diei per octo dies durans commemorat.
Cur festum primum octo dies durat?
Primus Maccabaeorum dedicationem octo dierum refert, numerum autem non explicat. Secundus Maccabaeorum eam cum Tabernaculis coniungit, quod pugnatores nuper in collibus et speluncis egerant. Shabbat 21b postea octo dies durationi miraculi olei respondere facit.
Refertne utrum miraculum historicum sit?
Refert cum aliquis affirmat quid fontes antiquissimi referant. Non necesse est decernere utrum festum aut lumina eius significationem communitati habeant. Dedicatio sanctuarii et observantia octo dierum testes antiquos habent, quamvis narratio olei in fonte posteriore appareat.
Libros iuxta se pone, et nihil irridendum aut obscurandum est. Ara, rami et lagena quisque ostendunt ubi una generatio pondus posuerit. Lux sincera umbras deleri non postulat.
