Si Deus futura novit, num liberum arbitrium habemus?
Duas ianuas ante te finge. Si Deus iam novit quam ansam tangas, num altera umquam vere aperta fuit?
Ergo si Deus futura novit num liberum arbitrium habemus? Plurimae traditiones Christianae ita respondent, sed libertatem varie definiunt. Cognoscere non est causare: opinio vera de electione manum tuam non impellit. Quaestio tamen durior restat: si Deus errare nequit, potuistine aliter eligere? Responsa Reformatum, Arminianum, Molinisticum, atque theismi aperti aliquid magni servant et pretium accipiunt. Dissensio domestica Christiana est, non probatio pertinendi ad Christum.
Si Deus futura novit, num ullo sensu utili liberi sumus?
Duo dicta saepe confunduntur:
- Deus novit te A electurum esse.
- Deus efficit ut A eligas.
Alterum ex priore non sequitur. Certamen iam relatum spectare metam victricem non causat, quamquam Deus ex relatione non discit. Augustinus praescientiam peccatum non cogere dixit: Deus personam agentem novit, non fatum pro ea agens.
Difficultas necessitas est. Scientia Dei falli nequit atque vera est. Num actio igitur necessario fit? Multi philosophi negant: cognitio Dei id quod libere facis sequitur. Adversarii respondent opinionem infallibiliter fixam nullam viam alternativam apertam relinquere. “Scientia non causat” initium est, non tota solutio. Disputatio etiam ex utrum Deus extra tempus sit et ex definitione libertatis pendet.
Praescientia, praedestinatio, libertas quaestiones diversae sunt
Praescientia quid Deus ante eventum secundum prospectum nostrum noverit spectat. Christiani classici eam plenam atque infallibilem dicunt; si Deus intempestivus est, “ante” non proprie de eo dicitur.
Praedestinatio propositum vel determinationem Dei spectat. Novum Testamentum conformitatem Christo et adoptionem commemorat. Traditiones dissentiunt utrum singulas electiones, salutem, omnesque res determinet.
Liberum arbitrium hic duobus modis dicitur. Libertas libertaria facultatem realem aliter eligendi iisdem condicionibus postulat. Libertas compatibilis non postulat: electio libera est cum sine coactione ex desideriis rationibusque personae voluntarie manat, etiam in ordine determinato. Neutra necessario idem est ac fatum, inevitabilitas impersonalis quae deliberationem inanem facit.
Quattuor responsa Christiana aeque exposita
| Sententia | Affirmatio media | Loci saepe prolati | Difficultas |
|---|---|---|---|
| Reformata | Deus omnia quae fiunt sovereignly ordinat; homines secundum desideria eligunt et respondent. Libertas plerumque compatibilis. | Ephesios 1:11; Romanos 9; Actus 2:23 | Si totus ordo determinatur, quomodo malum creaturis imputatur sine Deo auctore peccati facto? |
| Arminiana | Deus futuras electiones plene praenovit sed non causaliter determinat; gratia responsum vere resistibile efficit. | Deuteronomium 30:19; 1 Timotheum 2:4; 2 Petrum 3:9 | Si praescientia falsa esse non potest, quomodo alternativa robuste possibilis fuit? |
| Molinistica | Ante mundum creandum Deus novit quid omnis creatura libera in quavis condicione factura sit, “scientiam mediam.” | 1 Samuel 23:10–13; Matthaeus 11:21–23 | Quid propositiones de electionibus numquam factis veras reddit, et num condiciones eligere imperium est? |
| Theismus apertus | Deus omnem rem possibilitatemque novit, sed electiones futurae indeterminatae nondum facta definita sunt. | Genesis 6:6; Ieremias 18:7–10; Exodus 32 | Quomodo prophetia singularis providentiaque servantur, et num omniscientia traditionis nimis mutatur? |
Reformati ordinationem actionem responsabilem constituere, non delere dicunt. Arminiani gratiam habilitantem ante responsum ponunt. Molinismus scientiae providentiaeque ratio est, non simpliciter via media. Theistae aperti possibilitates perfecte ut possibilitates cognitas dicunt, non Deum ignorantem. Aliae rationes Thomisticae, Boethianae, simplicisque praescientiae exstant. Num Deus mentem mutet textus de responso divino seorsum examinat.
Negatio Petri omnes rationes premit
Iesus Petro praedicit eum ante cantum galli ter negaturum. Praedictio certa est, Petrus tamen responsabilis: gloriatur, sequitur, timet, loquitur, meminit, flet. Scientia Iesu verba vi non exprimit.
Reformatus negationem intra providentiam fixam, Petro ex timore agente, ponit. Arminianus electionem libertariam praecognitam; Molinista quid Petrus his condicionibus libere facturus esset. Theista apertus perfectam indolis cognitionem vel exitum a Deo fixum afferre potest, criticis infallibilitatem urgentibus. Omnis ratio tensionem habet. Duo dicta biblica simul servantur: Iesus novit, Petrus agit.
Proxima electio adhuc tua est
Sententiae de metaphysica dissentiunt, sed Scriptura homines alloquitur qui cogitant, amant, resistunt, paenitent, agunt. Monita vere monent; invitationes responsum poscunt.
Oratio significationem retinet. Reformati eam medium ordinatum ad fines ordinatos; Arminiani et Molinistae responsum liberum in providentia; theistae aperti partem relationis progredientis appellant. Dolor in utrum omnia ratione aliqua fiant tractatur.
Ante fidele consilium praescientiam solvere non debes. Facta collige, consilium quaere, ora, rationibus quas tuas agnoscis elige, responsabilitatem accipe. In sententiis classicis scientia Dei totum processum includit. Day 4 tempus creaturarum notat, non modum scientiae divinae definit.
Quaestiones frequentes
Si Deus iam novit quid eligam, num electio vera est?
Plurimi ita dicunt quia scientia a causatione differt. Lis durior est utrum libertas facultatem actualem aliter faciendi requirat. Compatibilistae negant; libertarii affirmant et relationem praescientiae varie exponunt.
Quid interest inter praescientiam et praedestinationem?
Praescientia quid futurum sit cognoscit; praedestinatio propositum Dei ut aliquid fiat vel ad finem veniat spectat. Theologus praescientiam plenam sine determinatione causali omnis electionis tenere potest. Reformati eas arctius quam Arminiani iungunt.
Quid Calvinistae, Arminiani, Molinistae, et theistae aperti revera affirmant?
Calvinistae determinationem providentialem cum libertate compatibili; Arminiani praescientiam plenam et libertatem gratia habilitatam; Molinistae scientiam quid creatura libera in quavis condicione faciat; theistae aperti futura indeterminata possibilitates nondum facta fixa dicunt. Variationes internae manent.
Num haec quaestio modum quo oro aut decerno mutat?
Explicationem orationis mutare potest, non eius momentum. Omnes rationes consilium, causas, monita, orationem partes reales vitae providentiaeque habent. Sapientiam quaere, sincere ora, quod fidele videtur elige, rationum actionumque tuarum rationem redde.
Ianua aperta non est examen omniscientiae. Electionem prudentem fidelemque fac, nec disputatio familiaris actionem tuam in illusionem mutet.
Fontes:
