Num calendarium Gregorianum paganum est?
Thursday, 3pm — medicus dentarius. In charta adhaesiva ille est deus tonitrus, hora, atque ministra dentaria; una tantum ex his rebus quidquam a te exspectat.
Dies Mercurii ad Woden pertinet. Ianuarius ad Ianum, deum bifrontem ianuarum. Num igitur calendarium Gregorianum paganum est? De etymologia non disputatur — concede omnem syllabam — sed conclusio quam homines ei suspendunt non sequitur, atque Scriptura causam praebet. Biblia dies hebdomadis numerant, deinde nomina mensium e Babylone mutuata sine ulla excusatione adhibent. Novum autem Testamentum exemplum praebet quo probetur an re vestigiis idoli notata uti liceat. Nihil cum calendariis agit. De carne agit.
Num calendarium Gregorianum paganum est, an tantum Romanum?
A distinctione incipe quae multas lites vitat. Quod Gregorius XIII anno 1582 edidit regulam anni intercalaris, semel omissos decem numeros dierum mensis, et novas tabulas lunares complectebatur ut Pascha ad lunam vernam reduceretur. Nihil renominavit. Omne nomen cui quisquam obicit iam antiquum erat — nomina mensium Romana, nomina dierum hebdomadis Anglica magna ex parte Germanica. Crimen revera contra Gregorium non est.
Nunc inventarium.
Ianuarius Ianus est, deus initiorum et liminum — apte, quoniam consules Romani primo die eius magistratum inire saeculo secundo BC coeperunt. Martius Mars est. Certum. Februarius a februa, ritibus purificationis illo mense actis, venit. Deinde solum mollius fit. Aprilis fortasse ab dea Etrusca Apru, vel ab aperire. Maius et Iunius Maiam et Iunonem fortasse honorant, vel a vocibus «maior» et «iunior» descendunt. Philologi classici non decreverunt.
Iulius et Augustus viri sunt, non dii. Quintilis pro Iulio Caesare anno 44 BC renominatus est, Sextilis pro Augusto anno 8 BC, Augusto vivo qui id fieri videret. Roma tandem utrique cultum divinum dedit. Menses a Septembri ad Decembrem septimus, octavus, nonus et decimus sunt, duobus numeris aberrantes quia annus Romanus olim Martio incipiebat. Ultima tertia pars anni tui vetus error tabularii est.
Dies hebdomadis aliunde venerunt. Hebdomas planetaria septem dierum primis saeculis aetatis per Imperium Romanum diffusa est. Sol, Luna, Mars, Mercurius, Iuppiter, Venus, Saturnus. Loquentes Germanice proximos suos substituerunt — Tiw pro Marte, Woden pro Mercurio, Thunor pro Iove, Frigg pro Venere. Solus dies Saturni deum Romanum retinuit, velut fossile in lingua Anglica relictum.
Ita. Dii ibi sunt.
Rem nominare non est eam adorare
Scriptura dies hebdomadis numerat. «Prima sabbati» — nullum nomen, nullus deus, tantum numerus.
Menses aliam historiam habent. Nomina post exsilium adhibita — Nisan, Chislev, Shebat, Adar — cum exsulibus redeuntibus e Babylone domum venerunt, atque Esdras, Nehemias et Zacharias sententias inspiratas eis sine explicatione dataverunt.
Lucas idem una clausula facit. Paulus Melita nave Alexandrina discedit «cui erat insigne Castorum» — Actus 28:11. Dioscuri: dii gemini quos nautae in tempestatibus orabant, in prora navis apostolum Romam ferentis sculpti, et Lucas eos velut numerum vehiculi refert. Athenis idem apostolus versum e carmine Graeco de Iove mutuat atque «Deo qui fecit mundum» tradit (Actus 17:24, 28).
Nihil horum neglegentia est. Eadem Scriptura contra idololatriam veram vehemens est. Distinctionem facit, neque distinctio in origine verbi iacet.
Una tamen concessio debetur. Verba res secum ferunt, et qui «Thursday» scribere sine animi motu non potest non ridiculus est — conscientiam suam refert, quam Novum Testamentum graviter accipit. Hinc ad carnem venimus.
Caro e macello et quaestio quam Paulus vetat
Corinthus difficultatem commeatus fidelibus scrupulosis habebat: caro in urbe vendita per templum ad tabernam transire poterat. Paulus tria capita de ea consumit et tria dicit quae inter se tollere videntur.
Primum, idolum nihil est: «scimus quia nihil est idolum in mundo, et quod nullus Deus nisi unus» — 1 Corinthios 8:4.
Secundum, cena templi omnino clauditur: «non potestis calicem Domini bibere et calicem daemoniorum» — 1 Corinthios 10:21.
Tertium — sententia quae rem decernit — macellum apertum est sine inquisitione de carnis origine propter conscientiam facta: «omne quod in macello venit manducate, nihil interrogantes propter conscientiam» — 1 Corinthios 10:25. Fortasse idem animal. Paulus emptores monet ne emptionem in investigationem propter conscientiam convertant.
Tria compone et discrimen alibi ponitur. Non in historia rei. In participatione — cura conscientiae alterius temperata: si conviva patinam indicat et rem immolatam esse dicit, eam relinquis, «propter illum qui indicavit et propter conscientiam» (10:28). Caro non mutata est. Homo mutatus est.
Historia non polluit. Participatio polluit.
Ita Thursday, 3pm — medicus dentarius plane in macello stat. Nemo quidquam invocavit — syllaba munus commune egit ut duo homines in eodem conclavi convenirent. Ritui Thor dicato interesse accubitus templi esset. Haec non sunt duo puncta eiusdem lineae, atque ea velut unum tractare est ubi disputatio vestigium amittit.
Solus locus ubi exemplum de diebus est
«Alius diem alio potiorem iudicat, alius omnes dies aeque iudicat. Unusquisque in mente sua plene persuasus sit.» — Romani 14:5 (ESV)
Unum verbum nota, quia versus quasi omnia dirimat citatur. Post «omnes dies aeque iudicat» stat krinei pasan hēmeran — omnem diem iudicat. Nulla Graeca vox pro «aeque» adest. Interpres eam ad comparationem Anglicam perficiendam addidit — rationabiliter, non tamen ut fundamentum.
De diebus quos Paulus spectat lectores disputant; observationes Iudaicae una interpretatio frequens sunt. Locus nomina Latina aut Germanica dierum hebdomadis non tractat. Haec igitur analogia translata est, non iudicium de nostra quaestione. Verum opus tamen facit, quia ratio transfertur.
Vide quis defendatur. Paulus totum caput consumit hominem abstinentem defendens, libero fideli dicens ne eum despiciat neve propter patinam perdat. Difficilius praeceptum in maiorem libertatem cadit — quamquam abstinenti aeque firme dicitur ne eum qui edit condemnet. Una cautio in transferendo: Paulus eum qui holera edit expresse infirmum vocat; in sententia de diebus illud nomen non repetit.
Duae regulae simul valent. Num festa annua sub eadem libertate sint altera controversia est, in Colossenses 2:16 tractata.
Fideles qui nomina tamen mutaverunt
Argumentum etiam in alteram partem errat, ubi quis curam de nominibus dierum consuetudinem extremam esse putat. Non est.
Martinus Bracarensis, episcopus saeculi sexti in regione quae nunc Lusitania septentrionalis est, scripto obiecit diebus nomina planetarum et deorum imponere. Lusitana lingua adhuc numerat — segunda-feira est dies secundus, sexta-feira sextus — more quem olim Galiciano-Lusitana quoque habuit et Mirandica retinet, solis diebus extremis antiqua nomina tenentibus.
Islandia idem fecit: Jón Ögmundsson, qui anno 1121 mortuus est, Óðinsdagr in miðvikudagr, diem mediae hebdomadis, mutavit, atque Islandi adhuc ita dicunt. Quakeri antiqui vocabula dierum et mensium numeris expressa adhibuerunt — First Day, First Month — contra deos Nordicos, deos Romanos et imperatores pariter; «First-Day school» adhuc Anglica Quakerorum locutio est.
Si igitur dies numerare aliquid in te sedaret, numera. Haec electio saepem circa communionem fieri non debet. Dies tuos numerare potes sine iudicio in vicinos qui diem Solis dicunt.
Si mutatio quam ponderas maior quam vocabula est, clare vide quid tibi praestet. Non nomina ab alienis deis immunia: menses Hebraici e Babylone quoque domum venerunt, atque unus nomen dei Mesopotamici fert quem Ezechiel mulieres plangere vidit. Calendarium dierum 364 formam diversam praebet — hebdomades integras 52, ad aequinoctium Martium affixas — cum propria cautione: in Libro Astronomico Henoch, Iubilaeis et apud Volumina Maris Mortui servatum est, quam late autem umquam observatum sit vere incertum est, neque Day 4 se dirimere affirmat. Melior tamen causa inspiciendi quam orthographia vocis Thursday.
Haec ipsa est forma Day 4. Pagina Calendar duos dies in uno ordine ponit, festis in Feasts notatis — diem sacrum, et sub eo communem adhuc vocem Tuesday ostendentem, quia medicus dentarius tuus ita dicit. Neuter ut correctio alterius imprimitur, ob causas applicatione antiquiores. Hodiernus dies sacer, proximum Sabbatum atque Devotional diei nihil constant neque rationem usoris postulant.
Quaestiones frequentes
Num nomina mensium et dierum hebdomadis origine vere pagana sunt?
Partim, et minus uniformiter quam indices suggerunt. Ianuarius et Martius Ianum et Martem honorant; Februarius a ritibus purificationis venit; Aprilis, Maius et Iunius etymologias disputatas habent. Iulius et Augustus duo magistratus Romani sunt. Menses a Septembri ad Decembrem numeros septem ad decem ferunt. Dies hebdomadis Anglici deos Germanicos in hebdomadem planetariam Romanam substituunt.
Num calendario talia nomina habente uti peccatum est?
Nullus textus Novi Testamenti ita dicit, et proxima analogia in alteram partem indicat. Paulus Corinthiis dicit carnem e macello ubi caro sacrificiis oblata vendi posset emere, nihil propter conscientiam interrogantes, cenam autem in templo vetat. Discrimen est participatio, non origo, atque ipsi scriptores Scripturae res nominibus mensium Babylonicis sine commentario dataverunt. Conscientia quae adhuc obicit reverentiam meretur.
Num diem 1 Ianuarii celebrare peccatum est?
Scriptura nusquam id lege definit. Kalendae Ianuariae dies administrationis Romanae sunt — dies quo consules magistratum inibant — et Ianus in nomine mensis coetum hodiernum non per se in cultum eius convertit. Idem examen ac ubique hic: num aliquid re vera honoratur? Cena, ignes festivi et propositum non necessario actus cultus pagani sunt.
Num Christiani ad calendarium biblicum transire debent?
Nonnulli transeunt, et electio rationabilis est, sed vide quid ab ea exspectes. Mutatio nomina a deis peregrinis pura non dabit: nomina mensium Hebraicorum e Babylone redierunt, et unum numen Mesopotamicum est. Calendarium biblicum formam anni diversam, non vocabula puriora, praebet, atque ipsa eius historia disputatur potius quam conclusa est.
Quomodo hoc considero neque alios fideles iudico?
Paulus duo verba duobus hominibus tradit, et utrumque praeceptum est. Exoutheneō, pro nihilo habere, fideli latiore libertate prohibetur. Krinō, sententiam ferre, fideli angustiore libertate prohibetur. Maius pondus in liberiorem virum cadit, qui cedere debet ubicumque libertas sua spectantem laedat. Nemo invitatur ut calendarium alterius fidelis velut relationem de corde eius legat.
Utroque modo dic
Experimentum ante argumentum fac. Per hebdomadem «diem quintum» dic et observa quid accidat — num aliquid in te conquiescat, an alios numerare incipias. Uterque eventus aliquid verum tibi dicit. Neuter est sententia de proximo tuo.
Etymologia non movebitur. Ianus in Ianuario manet, atque December 25 propriam longam controversiam servat.
Sub vocabulis annus sacer toto tempore numeravit. Day 4 rationem illam ante oculos servat — locum hodiernum in ea, nulla ratione usoris postulata — quibuscumque verbis tandem acquieveris.
